โรคภูมิแพ้ พ่อแม่เป็น ลูกเป็นด้วย

รู้หรือไม่ว่า โรคภูมิแพ้นั้น รักษายากและอาจจะต้องใช้เวลาทั้งชีวิต รับประทานยาไปตลอดเพื่อแก้อาการแพ้ต่างๆ แต่สาเหตุหลักๆ ที่เกิดโรคนั้น ต้นเหตุเกิดจากกรรมพันธุ์จากพ่อแม่

โดยเด็กที่มีประวัติครอบครัว พ่อแม่ พี่น้อง สายเลือดเดียวกันเป็นโรคภูมิแพ้ เด็กนั้นอาจมีโอกาสเป็นโรคภูมิแพ้และเกิดการแพ้โปรตีนนมวัวได้สูงกว่าเด็กที่ไม่มีประวัติแพ้ทางครอบครัวเลย

และรู้หรือไม่ว่า โรคหอบหืด ต้นเหตุมาจากโรคภูมิแพ้ในเด็กเล็ก อัตราความเสี่ยงในการเป็นโรคหอบหืดนั้นสูงมาก โดยเฉพาะเด็กที่แพ้โปรตีนนมวัว จะมีโอกาสสูงที่จะเป็นโรคหอบหืดเมื่อโตขึ้น เนื่องจากภาพแวดล้อมที่ย่ำแย่ในปัจจุบันโดยเฉพาะตามเมืองใหญ่ๆ ที่มีการใช้รถยนต์ รถมอเตอร์ไซด์มาก

ทำให้มีปริมาณมลพิษในอากาศรอบตัวจำนวนมาก ส่งผลให้เกิดปัญหาด้านสุขภาพและกระทบต่อคุณภาพชีวิต โดยเฉพาะการก่อให้เกิด “โรคภูมิแพ้-หอบหืด” ซึ่งล้วนแล้วแต่มีปัจจัยมาจากสิ่งแวดล้อมรอบตัวเราทั้งสิ้น

หน่วยงานด้านสาธารณสุขทั่วโลกต่างวิตกกังวลและเรียกร้องให้รัฐบาลหันมาใส่ใจศึกษา และรับมือกับโรคภูมิแพ้ หอบหืดกันอย่างจริงจัง เนื่องจากจำนวนผู้ป่วยด้วยโรคนี้มีอัตราเพิ่มมากขึ้นทุกปี ปัจจุบันมีผู้ป่วยที่ต้องทนทุกข์ทรมานจากโรคภูมิแพ้ หอบหืดแล้วกว่า 300 ล้านคนทั่วโลก และคาดว่าจะมีอัตราสูงขึ้นถึง 400 ล้านคน ในปี ค.ศ. 2025 แต่ที่น่าเป็นห่วงมากที่สุดคือ มีเด็กเป็นจำนวนมากที่มีอาการของโรคนี้ด้วยเช่นกัน ซึ่งอาจเป็นอันตรายร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

หอบหืดในเด็ก อันตรายของเด็กไทย

สาเหตุของโรคภูมิแพ้-หอบหืดในเด็ก โดยมูลนิธิโรคหืดแห่งประเทศไทย ได้สรุปปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคภูมิแพ้ หอบหืดในเด็กว่า เกิดได้จาก 6 ปัจจัย คือ

• ทางพันธุกรรม หากในครอบครัวพ่อแม่มีประวัติว่าเป็น ลูกที่เกิดมาก็มีโอกาสที่จะเป็นได้มากขึ้น
• ทางสิ่งแวดล้อม เป็นสิ่งกระตุ้นให้ร่างกายเกิดอาการแพ้ อาจโดยการหายใจเข้าไป เช่น ฝุ่น ตัวไรในฝุ่น เกสรดอกไม้ หญ้า เชื้อราในอากาศ ขนและรังแคสัตว์จากสุนัขและแมว ควันบุหรี่ รวมถึงบรรดาที่นอน หมอน มุ้งต่าง ๆ หากไม่ได้ทำความสะอาดหรือนำไปตากแดดอย่างสม่ำเสมอจะเป็นแหล่งสะสมของไรฝุ่น ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ก่อให้เกิดโรค และพบได้บ่อยที่สุดในประเทศเกือบ 70% จากอาหารหรือยาที่รับประทาน เช่น ไข่ นม อาหารทะเล รวมถึงควันพิษจากสิ่งแวดล้อม เช่น ควันบุหรี่ น้ำมันรถ สารเคมี มลพิษในอากาศ
• การออกกำลังกายมาก ๆ
• การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์
• การติดเชื้อทางระบบหายใจโดยเฉพาะเชื้อไวรัส
• การเปลี่ยนแปลงของอากาศ โดยเฉพาะช่วงปลายฝนต้นหนาวซึ่งจะมีฝุ่นละอองในอากาศมาก อาจทำให้อาการของโรคกำเริบได้มากกว่าปกติ

ผู้ปกครองจำเป็นต้องสร้างความเข้าใจและแนะนำวิธีการปฏิบัติตัวที่ถูกต้องให้กับเด็ก เป็นต้นว่า ถ้าเด็กมีอาการหอบช่วงที่กำลังวิ่งเล่นหรือมีอาการเหนื่อย ให้หยุดพักทันที แล้วสงบสติอารมณ์ อย่ากลัวหรือตกใจจนเกินไป ให้หายใจเข้าปกติและหายใจออกทางปากโดยค่อย ๆ เป่าลมจากปอดออกทีละน้อยให้นานมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ และขณะหายใจออกอาจห่อปากขณะ เป่าลมหายใจออกด้วยก็ได้ ตามด้วยการพ่นยาหรือรับประทานยาแก้หอบตามแพทย์สั่ง แล้วดื่มน้ำอุ่นมาก ๆ ถ้าอาการยังไม่หายหอบ ผู้ปกครองต้องรีบพาเด็กมาพบแพทย์

โรคภูมิแพ้พบได้ทุกที่

ปัจจุบันโรคภูมิแพ้พบมากขึ้นทั่วโลก รวมทั้งในประเทศไทย อุบัติการของโรคหืดสำหรับผู้ใหญ่ในคนไทยที่เคยสำรวจเมื่อ 20 กว่าปีก่อน พบประมาณร้อยละ 2.5 สำหรับในเด็กเมื่อ 10 ปีก่อน พบว่าเด็กในกรุงเทพมหานคร เป็นโรคหืดร้อยละ 4.2 ในปัจจุบันพบเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 13 สำหรับโรคแพ้อากาศ จากการสำรวจในผู้ใหญ่และเด็ก พบประมาณร้อยละ 20 และมีแนวโน้มจะพบสูงขึ้นในปัจจุบัน ส่วนผื่นแพ้ทางผิวหนังที่พบบ่อยในเด็ก มีอุบัติการไม่เพิ่มขึ้นมากนัก พบประมาณร้อยละ 10-15

การที่พบโรคภูมิแพ้ของระบบการหายใจเพิ่มขึ้นในประเทศไทยก็เพราะวิถีของคนไทยเปลี่ยนไป ประชากรมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น อยู่กันอย่างแออัด บ้านเรือนจากเดิมที่มีลักษณะโปร่ง โล่ง มีการถ่ายเทอากาศดี เปลี่ยนไปเป็นแบบตะวันตกมากขึ้น มีเพดานเตี้ย ประดับประดาไปด้วยเครื่องเรือน ปิดหน้าต่างตลอดเวลา เปิดเครื่องปรับอากาศ ภายในห้องนอนมีพรมซึ่งมีไรฝุ่นมาก มีต้นไม้ประดับ ซึ่งมีเชื้อรา นิยมเลี้ยงสุนัข แมวในบ้าน บางคนถึงกับเอาไปนอนด้วย สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ ล้วนเป็นสารก่อภูมิแพ้ทั้งสิ้น คนก็ได้แต่สูดเอาสารก่อภูมิแพ้เข้าสู่ร่างกายตลอดเวลา ยิ่งกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิแพ้ขึ้น

ปัจจุบันนี้ยังมีปัจจัยอื่นมาร่วมด้วย เช่น มลพิษในอากาศ เช่น ซัลเฟอร์ไดออกซด์ ฝุ่นละอองตามถนน ควันจากท่อรถยนต์ และจากโรงงานอุตสาหกรรม นอกจากนี้ยังมีควันบุหรี่ การติดเชื้อ ล้วนเป็นปัจจัยทำให้อุบัติการของโรคภูมิแพ้ในปัจจุบันเพิ่มมากขึ้น

จะเห็นได้ว่าหากเมื่อตอนวัยเด็กนั้นมีโรคประจำตัว และมีสาเหตุมาจากการแพ้ เมื่อโตขึ้นหากร่างกายไม่แข็งแรง อาการแพ้นั้นจะยิ่งทวีคูณยิ่งขึ้นๆ