อดอาหารเช้า เสี่ยงภาวะสมองเสื่อม อัลไซเมอร์

สภาพชีวิตคนเมืองไม่ว่าจะที่ไหนมักเป็นวิถีชีวิตที่ต้องเร่งรีบ แข่งกับเวลา ไม่มีแม้กระทั่งการหยุดพักหายใจหรือการตื่นมาตอนเช้าสัมผัสบรรยากาศรอบๆ นั่งรับประทานอาหารเช้า จิบกาแฟริมทาง

แต่เต็มไปด้วยการดิ้นรนต่อสู้แข่งกับเวลาทำให้ การอดอาหารเช้า เป็นสิ่งปกติของมนุษย์ในเมืองใหญ่ และถือเป็นเรื่องธรรมดาไปแล้ว

การอด อาหารเช้า นอกจากจะทำให้ไม่ต้องเสียเวลาตระเตรียมอาหารให้มากความ แต่ยังมีความเชื่อผิดๆ ที่ว่า อาหารเช้าเป็นเรื่องเล็กน้อย รวบไปกินมื้อเที่ยงไปเลยก็ได้ น้ำหนักจะได้ลดลงไปอีกนิดหนึ่ง แต่หารู้ไม่ว่า การอดอาหารเช้าไม่เพียงแต่ทำให้ร่างกายรู้สึกไม่สดชื่น ขาดความกระตือรือร้น ความจำไม่ดี ฯลฯ ยังเป็น สาเหตุของ โรคสมองเสื่อม ได้อีกด้วย

ในขณะที่วิทยาการทางการแพทย์เจริญรุดหน้าไปอย่างไม่หยุดทำให้คนเรามีอายุยืนยาวขึ้น แต่ถ้าเราไม่รีบดูแลร่างกายและสมองเสียแต่วันนี้ ในอนาคตข้างหน้า เราอาจจมอยู่ในภาวะสมองเสื่อมซึ่งอาจไม่ได้มีความหมายแค่ การหลงลืม เลอะเลือน แต่มันอาจหมายถึง ไม่เหลือความทรงจำ อยู่เลยต่างหาก

แค่หลงลืมและเลอะเลือนก็ดูน่ากลัวแล้ว นี่กลายเป็นความทรงจำว่างเปล่าไปเลย เป็นเรื่องน่ากลัวยิ่งกว่า เพราะเมื่อถึงที่สุดแล้วทุกอย่างจะย้อนกลับไปยังจุดตั้งต้น เช่น ลืมแม้กระทั่งวิธีการเดิน การเคี้ยวอาหาร การกลืนอาหาร การพูด ไม่เข้าใจภาษา ฯลฯ และที่สุดแล้วก็ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้เลย ในอีก 3 ปี ประเทศไทยจะก้าวสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน แต่อีก 8 ปี ประเทศไทยจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุเต็มตัว จึงมีความจำเป็นที่ประเทศไทยจะต้องเตรียมรับมือเสียแต่วันนี้

จากรายงานขององค์การโรคอัลไซเมอร์ระหว่างประเทศเมื่อปี 2553 ระบุว่า มีผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมทั่วโลกมากกว่า 35 ล้านคน อยู่ในเอเชียอาคเนย์ 2.4 ล้านคน พญ.สิรินทร ฉันศิริกาญจน หัวหน้าหน่วยเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี ในฐานะนายกสมาคมผู้ดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อม อธิบายให้ฟังถึงสถานการณ์ของผู้ป่วยสมองเสื่อมในปัจจุบันว่า จำนวนผู้สูงอายุในประเทศไทยมี 10% ของประชากรทั้งหมด และ 10% ของประชากรผู้สูงอายุเป็นผู้ป่วยสมองเสื่อม นั่นคือ ผู้ป่วยสมองเสื่อมในประเทศไทยมี 1% ของประชากรทั้งหมด (กว่า 60 ล้านคน) เท่ากับประมาณ 600,000 กว่าคน

ขณะที่ตัวเลขจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบสัดส่วนของผู้สูงอายุอยู่ที่ร้อยละ 12 และจะเพิ่มเป็นร้อยละ 17 ในอีก 8 ปีข้างหน้า หมายความว่า อีก 8 ปีข้างหน้าเราจะมีจำนวนผู้ป่วยสมองเสื่อมมากขึ้นตามไปด้วย

สาเหตุของสมองเสื่อม ประกอบไปด้วยกันหลายปัจจัย ทั้งจากสมองโดยตรงคือ เนื้อสมองตาย ซึ่งปัจจุบันพบคนไข้ที่สมองเสื่อมด้วยสาเหตุนี้ 50-60% ของคนไข้ทั้งหมด หนึ่งในโรคที่เกิดจากสมองเสื่อมที่รู้จักกันดีคือ อัลไซเมอร์ เกิดจากการ เสื่อมสลาย ของสมอง เพราะเซลล์ที่เคยมีอยู่มากมายในสมองเพื่อทำหน้าที่เรื่องการเรียนรู้การจดจำ สูญเสียความสามารถนั้นไป ในคนไข้ที่เป็นอัลไซเมอร์ พื้นที่ที่คุมเรื่องความรู้ความจำความสามารถจะสูญเสียความสามารถนั้นไป ทำให้สูญเสียความสามารถในหลายเรื่องๆ

ปัจจัยภายนอกที่ก่อให้เกิด โรคสมองเสื่อม เช่น หลอดเลือดไปเลี้ยงสมองผิดปกติ ถ้าเส้นเลือดที่คุมแขนขาเสียก็จะเป็นอัมพาต อัมพฤกษ์ แต่ถ้าเป็นเส้นเลือดที่คุมในส่วนของพื้นที่ที่ควบคุมความรู้ความจำความสามารถ ก็จะเกิดอาการสมองผิดปกติ นอกจากนี้ สาเหตุจากความดันโลหิต เบาหวาน สูบบุหรี่ อ้วน ไขมันสูง

และยังมีสาเหตุอื่นๆ อีกมากมาย เช่น การติดเชื้อ การขาดสารอาหาร ฯลฯ อัลไซเมอร์ เป็นโรคที่เกิดจากกรรมพันธุ์ก็จริง คนที่มีพ่อและแม่เป็นอัลไซเมอร์จะมีโอกาสที่จะเป็นอัลไซเมอร์สูงมาก แต่ไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นแน่นอน เพราะอาจมียีนส์ตัวอื่นที่กดไว้

พญ.สิรินทรเล่าเพิ่มเติมว่า ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์โดยมากจะปรากฏอาการความจำสับสน เช่น ใส่เข็มขัด 2 เส้น ใส่บราเซีย 3 ตัว ใส่รองเท้าคนละข้าง หรือใส่ถุงเท้าข้างเดียว ฯลฯ โดยความจำในส่วนของใกล้ๆ จะค่อยๆ หายไป เช่น จำลูกตัวเองไม่ได้ จำไม่ได้ว่าตัวเองเคยแต่งงาน คือความจำจะถอยกลับไปยังจุดเริ่มต้นของชีวิตเรื่อยๆ ถ้าได้ยาตั้งแต่ต้นๆ จะสามารถชะลออาการให้คงที่อยู่ได้นาน หลายรายดูจากภายนอกแทบไม่ออก เพราะยังทำอะไรได้ แต่ลูกๆ และคนดูแลใกล้ตัวต้องเตือนหลายครั้ง แต่อัลไซเมอร์เป็นโรคที่รักษาไม่หาย การดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์อีกวิธีการหนึ่งคือ การกระตุ้นการทำงานของสมอง คุณหมอสิรินทร บอกว่า ในครอบครัวเองต้องให้ความเข้าใจ และสิ่งที่สำคัญคือ ให้คนไข้ได้ทำกิจกรรมในสังคม เช่น พาไปเจอพี่เจอน้อง

สมองต้องการปริมาณน้ำตาล และสมองยังต้องการออกซิเจนเยอะมาก คือ 1 ใน 4 ของออกซิเจนที่ร่างกายได้รับจะไปเลี้ยงสมอง นั่นเป็นเหตุผลที่ทำไมคนเราเมื่อสมองขาดออกซิเจนนานกว่า 5 นาที มีโอกาสกลายเป็นเจ้าหญิงนิทรา ว่ากันว่า การฝึกจิต-นั่งสมาธิ ช่วยให้ความจำดี เรื่องนี้คุณหมอเฉลยว่า คนเราจะจำได้ดีหรือจำไม่ได้ดีนั้น จิต เป็นสำคัญ

ถ้าจิตถูกครอบงำด้วยเรื่องอื่นที่เป็นทุกข์ ความเสียใจ ความคับแค้น ย่อมไม่มีสมาธิที่จะจดจำสิ่งใด ฉะนั้น ควรฝึกทำให้จิตดี จิตเป็นบวก ลดละเลี่ยงสิ่งที่ทำลายจิต ถ้าเราตั้งใจที่จะจำ สมองจำได้ อย่างตัวเลข 7 หลัก ของเบอร์โทรศัพท์ หรือแม้กระทั่งตัวเลข 13 หลักของเลขประจำตัวประชาชนก็สามารถจำได้ง่ายๆ หากฝึกบ่อยๆ และสาเหตุหนึ่งที่สำคัญในการทำให้ความจำด้อยการพัฒนา นั่นคือ การไม่รับประทานอาหารเช้า นั่นเอง

ยาสามารถช่วยรักษาโรค ยาบางชนิดทำได้แค่ป้องกันเท่านั้นแต่รักษาไม่ได้ แต่จะดีกว่าไหม หากเราจะเริ่มดูแลสุขภาพกาย สุขภาพสมอง ด้วยการสร้างภูมิคุ้มกันและเกราะป้องกันเสียแต่วันนี้ ด้วยการรับประทานอาหารเช้า ให้มากกว่ามื้ออื่นๆ

อ้างอิง http://www.matichon.co.th เรื่อง อดอาหารเช้า ระวัง อัลไซเมอร์ ดูแลสมองก่อนสาย
เพิ่มเติม : อาหารเพื่อสุขภาพ สำหรับผู้หญิง