ยาฟ้าทะลายโจรรักษาโควิด-19 ได้จริงหรือไม่

หากเอ่ยถึงเรื่อง “ฟ้าทะลายโจร กับการรักษาโควิด” ต้องพูดกันยาวและละเอียดมาก แต่หากใครอยากรู้ที่มาที่ไปว่ารักษาได้หรือไม่ได้ ก็อ่านกันก่อน

สรรพคุณของฟ้าทะลายโจร

ช่วยในการป้องกันและแก้โรคภัย เช่น ช่วยแก้ปัญหาผมร่วงด้วยการใช้ผงฟ้าทะลายโจร 1 แคปซูลละลายในน้ำอุ่นแล้วนำมาชโลมให้ทั่วหนังศีรษะ ทิ้งไว้สักพักแล้วล้างออก

หรือช่วยบรรเทาอาการท้องเสีย บรรเทาอาการเจ็บคอและอาการของโรคหวัดทั่วไป (common cold) เช่น เจ็บคอ อ่อนเพลีย ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ น้ำมูกไหล

ด้วยมีสรรพคุณแก้โรคหวัด ทำให้มีคนนำฟ้าทะลายโจรมาใช้อย่างแพร่หลายในรูปแบบของสารสกัด หรือทำเป็นแคปซูลจำหน่าย แถมในตอนนี้ ก็มีผลสรุปออกมาแล้วว่า ฟ้าทลายโจรสามารถรักษาผู้ที่มีอาการป่วย ชนิด ไม่รุนแรง ได้ผลดีเสียด้วย

และด้วยสรรพคุณหลักของฟ้าทะลายโจร คือช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกัน ต้านการอักเสบ และต้านไวรัสที่ทำให้เกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจ ยังมีงานวิจัยจากประเทศชิลีที่ศึกษาทดลองทางคลินิกในผู้ป่วยเพื่อพิสูจน์ประสิทธิผลของสารสกัดฟ้าทะลายโจร ในการรักษาอาการอันเนื่องจากหวัดทั่วไป พบว่าการรับประทานยาสารสกัดจากใบฟ้าทะลายโจรขนาด 1,200 มิลลิกรัมต่อวัน เป็นเวลา 3-4 วัน สามารถลดอาการรุนแรงของโรคอันเนื่องจากหวัดได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยพบว่าใน 3 วันแรกของกลุ่มทดลองที่ได้รับฟ้าทะลายโจรขนาดสูง 6 กรัมต่อวัน มีผลช่วยลดอาการไข้และอาการเจ็บคอได้ 80%-90%

ฟ้าทะลายโจร ช่วยป้องกันโควิด ได้จริงหรือไม่

และด้วยสรรพคุณที่เป็นสมุนไพรแก้หวัดนี่เอง หลายคนจึงเข้าใจว่าช่วยรักษาโควิด-19 ได้ (เพราะเข้าใจว่าโควิด-19 ก็คือไข้หวัด) จากคำตอบตรงนี้ นายกสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย ผู้ทรงคุณวุฒิด้านสาธารณสุข ดร.นพ.พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ ได้อธิบายไว้ว่า ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรที่เมื่อทานเข้าไปแล้วสามารถสร้างความสมดุลให้ร่างกายได้ แต่..

ฟ้าทะลายโจร ไม่สามารถฆ่าเชื้อไวรัสได้โดยตรง รวมไปถึงเชื้อโควิด-19 ด้วย

แต่มีสรรพคุณเป็นยาเย็น ที่ช่วยทำให้ร่างกายสร้างการหลั่งสารคัดหลั่งชนิดหนึ่งไปเคลือบในทางเดินหายใจทำให้ไวรัสโจมตีเข้าถึงปอดได้ยากขึ้น เพื่อให้ทำให้ร่างกายมีเวลานานพอที่จะต่อสู้กับเชื้อโรคได้ และช่วยให้ระบบทางเดินหายใจมีภูมิต้านทานได้มากขึ้น

การใช้ฟ้าทะลายโจรในการรักษาโรคโควิด-19

ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางวิชาการใดชัดเจน ที่จะสนับสนุนการใช้ฟ้าทะลายโจรเพื่อป้องกันโรคโควิด-19 ได้ แต่มีการศึกษาในวงการแพทย์พบว่าการใช้ฟ้าทะลายโจรขนาดต่ำ ๆ (แอนโดรกราโฟไลด์ 11.2 มิลลิกรัม/วัน) กิน 5 วัน/สัปดาห์ เป็นเวลา 3 เดือน สามารถช่วยป้องกันหวัดได้ (แต่การกินต่อเนื่องยาวนานขนาดนี้อาจเกิดปัญหาตามมาในภายหลังเกี่ยวกับการทำงานของไต)

ดร.ภญ.สุภาภรณ์ อธิบายเพิ่มเติมว่า โควิด-19 เป็นโรคอุบัติใหม่ ยังไม่มียาที่จะรักษาหรือป้องกันได้จริง (ปี 2564) แต่จากเอกสารรายงานการศึกษาวิจัยหลายฉบับทำให้มั่นใจว่า “ฟ้าทะลายโจรมีประโยชน์ในการนำมาใช้กับผู้ป่วยโควิด-19 ที่มีอาการน้อย” ได้

และมีการส่งมอบเอกสารให้กับทางกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในการระบาดระลอกแรก จนนำไปสู่การใช้ฟ้าทะลายโจรรักษาผู้ป่วยโควิดรายที่มีอาการน้อยและไม่มีอาการ ในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งพบว่าผู้ที่มีอาการน้อย หลังจากได้รับยาฟ้าทะลายโจร มีอาการดีขึ้นทุกรายโดยไม่มีผลข้างเคียงใด ส่วนในรายที่ป่วยแบบไม่มีอาการ ก็พบว่าไม่มีอาการใดในภายหลัง และปลอดภัยดี

จากการศึกษาและทดลองจึงสรุปได้ว่า ฟ้าทะลายโจร สามารถรักษาโรคโควิด-19 ได้จริง แต่เฉพาะกับผู้ป่วยที่มีอาการน้อย หรือไม่มีอาการเท่านั้น ทั้งนี้สามารถใช้ยาจากฟ้าทะลายโจรเพื่อป้องกันเชื้อลามเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจได้ดีในเบื้องต้น สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ จึงได้สนับสนุนให้เกษตรกรทำการปลูกฟ้าทะลายโจรในพื้นที่โครงการทับทิมสยาม 05 ในจังหวัดสระแก้ว และได้มีการนำตัวอย่างสมุนไพรจากฟ้าทะลายโจรนี้มาทำการศึกษาวิจัยอยู่ในปัจจุบัน

ผู้ที่ไม่ควรใช้สมุนไพรฟ้าทะลายโจร

• สตรีมีครรภ์
• ผู้ที่เป็นโรคความดันโลหิตต่ำ
• ผู้ที่เคยมีประวัติเป็นโรคหัวใจรูห์มาติค (Rheumatic heart disease)
• ผู้ที่มีอาการเจ็บคอเนื่องมาจากการติดเชื้อ Streptococcus group A
• ผู้ที่มีประวัติเคยเป็นโรคไตอักเสบ เนื่องมาจากการติดเชื้อ Streptococcus group A
• ผู้ที่มีอาการเจ็บคอเนื่องจากติดเชื้อแบคทีเรียและมีอาการรุนแรง เช่น มีไข้สูง มีอาการหนาวสั่น มีหนองในลำคอ

ข้อควรระวังในการใช้ฟ้าทะลายโจร

ผู้ที่มีความดันโลหิตต่ำไม่ควรใช้ฟ้าทะลายโจร เพราะสรรพคุณในการลดความดันโลหิต ถ้าหากใช้ฟ้าทะลายโจรอาจจะทำให้เกิดอาการหน้ามืด วิงเวียนศีรษะ หรือมีอาการมึนงง หากผู้ป่วยที่ใช้แล้วมีอาการ วิธีแก้คือให้หยุดใช้ทันที หลังจากนั้น 3-4 ชั่วโมงอาการก็จะดีขึ้นเอง เพราะตัวยาสามารถถูกขับออกไปได้และไม่ตกค้างในร่างกาย

ผลข้างเคียงของฟ้าทะลายโจร สำหรับบางรายที่ใช้แล้วเกิดอาการปวดท้อง ท้องเสีย มีอาการปวดเอว หรือมีอาการวิงเวียนศีรษะ แสดงว่ามีผลข้างเคียงจากการใช้ วิธีแก้คือให้หยุดใช้ทันที และเปลี่ยนไปใช้ยาชนิดอื่นแทน แต่ถ้ามีอาการแพ้ไม่มากก็อาจจะลดปริมาณลงตามความเหมาะสม

ไม่ควรรับประทานสมุนไพรฟ้าทะลายโจรติดต่อกันนานเกินกว่า 1 สัปดาห์ เพราะอาจจะส่งผลกระทบต่อร่างกายหลายด้าน เช่น ทำให้ร่างกายไม่มีเรี่ยวแรง อาการท้องอืด หน้ามืดตามัว มือเท้าชา (แต่จากงานวิจัย ไม่พบว่าจะเป็นอันตรายรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตหรือมีผลต่อระบบภายในแต่อย่างใด) แต่แนะนำให้ใช้เมื่อเกิดอาการป่วย

การใช้เมื่อร่างกายอยู่ในสภาพปกติ และการรับประทานติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำให้ร่างกายไม่มีแรง และไตทำงานหนัก แต่หากจำเป็นต้องใช้ติดต่อกันเกินกว่า 1 สัปดาห์ แนะให้รับประทานคู่กับน้ำขิง เพื่อช่วยเพิ่มความอบอุ่นให้กับร่างกาย (นพ.วิชัย ขัตติยวิทยากุล สาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา, พญ.ดร.อัญชลี จุฑ รองผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์แผนไทย กระทรวงสาธารณสุข)

อ้างอิง :
cri.or.th/en/20090729.php
medthai.com/ฟ้าทะลายโจร
bangkokbiznews.com
kasetorganic.com/knowledge/andrographis-paniculata/